Dubrownik: miasto-muzeum czy dom? walka o twarz chorwackiej turystyki

Fenomen dubrovnik i „gra o tron”

Dubrownik, znany na całym świecie dzięki serialowi „Gra o Tron”, gdzie kręcono sceny w Królewskiej Przystani, doświadczył gwałtownego wzrostu popularności. Scena „chodzenia po hańbie” z Cersei Lannister, nakręcona w 2014 roku na Jezuit Steps, przyciągnęła tłumy turystów. Miasto liczące 41 500 mieszkańców stało się jednym z najważniejszych celów podróży, co przyniosło jednak nieoczekiwane konsekwencje.

Cena sławy: krótkoterminowe wynajmy i turystyczny chaos

Wzrost popularności wiązał się z eksplozją krótkoterminowych wynajmów, głównie poprzez platformy takie jak Airbnb. Latem spacer po Starym Mieście przypomina wizytę w parku rozrywki – tłumy, wysokie ceny i znikający autentyczny charakter życia lokalnego. Sąsiedzi rzadziej rozmawiają z okien, a codzienne spory odeszły w zapomnienie. Mieszkańcy często mówią o Dubrowniku jako o „skansenie pod gołym niebem”.

Turystyka jako motor gospodarczy – chorwacja na szczycie

Turystyka jest kluczowym elementem chorwackiej gospodarki, odpowiadającym za około 20% PKB – dwukrotnie więcej niż we Włoszech. W 2025 roku Chorwacja przyciągnęła ponad 21,8 miliona turystów, generując ponad 110 milionów noclegów. Ten wynik jest imponujący, biorąc pod uwagę, że populacja kraju wynosi zaledwie 3,8 miliona – proporcja wyższa niż w Hiszpanii. Dochody z turystyki podwoiły się w ciągu ostatnich kilku lat.

Negatywne skutki: wzrost kosztów mieszkań i inflacja

Pomimo korzyści ekonomicznych, boom turystyczny ma swoje ciemne strony. Krótkoterminowe wynajmy znacząco podniosły ceny nieruchomości. Lekarze, nauczyciele i strażacy nie mogą sobie pozwolić na mieszkanie w Dubrowniku, Split czy Zadarze. Inflacja również jest wysoka – Harmonizowany Wskaźnik Cen Konsumpcyjnych (HICP) wyniósł 4,3% w listopadzie 2025 roku, przekraczając średnią unijną i utrudniając codzienne życie.

Działania rządu i władz lokalnych: dążenie do zrównoważonego rozwoju

Rząd i władze lokalne podjęły działania w celu promowania turystyki wysokiej jakości, a nie tylko zwiększenia liczby gości. Celem jest również wsparcie lokalnej społeczności. Kluczowe inicjatywy obejmują: ścisłe regulacje dotyczące krótkoterminowych wynajmów, nową Ustawę Hotelarską, która rozróżnia rodzinnych gospodarzy od komercyjnych biznesów, wymaganie zgody sąsiadów na wynajem i wprowadzenie wyższych podatków. Wszystko to ma na celu zachęcenie właścicieli do długoterminowych najmów.

Kontrole statków i zarządzanie ruchem turystów

Wprowadzono również kontrole statków wycieczkowych – Dubrownik dopuszcza jedynie dwa statki jednocześnie, z maksymalnie 4000 pasażerami wchodzącymi do Starego Miasta. Statki muszą postać co najmniej 8 godzin, a te przewożące ponad 4000 osób – 12 godzin. Ponadto, obowiązuje rezerwacja online na zwiedzanie murów miejskich, co ma zapobiec nagłym napływom turystów. Kampania „Respect the City” również ma na celu podniesienie świadomości turystów. Planowane jest budowanie nowych mieszkań dla młodych rodzin na obrzeżach miasta.

Przyszłość dubrownika: powrót do życia lokalnego

Premier Andrej Plenković przestrzega przed zawyżaniem cen, podkreślając, że negatywnie wpływa to na reputację Chorwacji. Władze skupiają się na ścisłym monitoringu i analizie danych, dążąc do wydłużenia sezonu turystycznego. Wprowadzanie regulacji jest trudne, ale celem jest przywrócenie miasta do życia, wspieranie lokalnego stylu życia i budowanie społeczności. Sukces tych działań zadecyduje, czy Dubrownik odzyska swój charakter i stanie się żywym domem, a nie jedynie polerowanym rekwizytem dla turystów.